Bước sang năm 2026, kiến trúc bền vững đã vượt ra khỏi phạm vi khái niệm hay tuyên ngôn, mà được đánh giá dựa trên các chỉ số cụ thể về sức khỏe, năng lượng và phát thải carbon. Trong bối cảnh này, hệ vật liệu kiến trúc – từ cấu kiện thô đến vật liệu hoàn thiện và thiết bị – đóng vai trò then chốt trong việc xác định mức độ bền vững thực sự của mỗi công trình.

Các loại vật liệu không chứa VOC, không formaldehyde, không sử dụng chất kết dính độc hại, có khả năng kháng khuẩn và thân thiện với sức khỏe người dùng đang dần trở thành “tiêu chuẩn mới”. Những tiêu chuẩn này đồng hành cùng các giải pháp tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải carbon – những xu hướng được dự báo sẽ tác động mạnh mẽ đến ngành xây dựng trong năm 2026.

Vật liệu – Trụ cột quan trọng nhất của kiến trúc bền vững

Trong lĩnh vực kiến trúc bền vững, vai trò của vật liệu không chỉ dừng lại ở chức năng cấu trúc mà còn thể hiện dấu ấn sâu sắc về mặt môi trường cho toàn bộ công trình. Việc lựa chọn vật liệu có ảnh hưởng trực tiếp đến lượng phát thải carbon, mức tiêu hao tài nguyên, chất lượng không khí trong nhà, khả năng tái chế cũng như tuổi thọ vận hành của công trình. Do đó, quyết định lựa chọn vật liệu ngày nay đã trở thành một bước đi chiến lược quan trọng chứ không còn đơn thuần là giai đoạn hoàn thiện kỹ thuật như trước đây.

Các tiêu chí then chốt khi lựa chọn vật liệu bền vững trong kiến trúc bao gồm:

– Hiệu suất năng lượng và vi khí hậu: Ưu tiên tối ưu hóa hướng tòa nhà và sử dụng các loại vật liệu có hiệu suất cao như kính tiết kiệm năng lượng (Low-E), kính Solar Control, tấm cách nhiệt, gạch hoặc bê tông cách nhiệt nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

– Carbon và năng lượng thân thiện: Đẩy mạnh việc giảm thiểu các loại vật liệu có hàm lượng năng lượng hiện thân cao; đồng thời tăng cường sử dụng các loại vật liệu carbon thấp như gỗ tự nhiên, gạch không nung, bê tông khí chưng áp hoặc bê tông tái chế cùng với các nguồn nguyên liệu sinh học.

– Tuần hoàn – Tái chế – Tái sử dụng: Hạn chế khai thác tài nguyên nguyên sinh để giảm chất thải rắn và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Ưu tiên những loại vật liệu tái tạo nhanh như tre, sợi lanh hay sợi gai dầu nhờ chu kỳ sinh trưởng ngắn và khả năng lưu giữ carbon tự nhiên; từ đó góp phần giảm áp lực lên rừng cũng như nguồn khoáng sản.

– An toàn cho sức khỏe: Yếu tố sức khỏe luôn được đặt lên hàng đầu trong thiết kế bền vững. Lựa chọn những loại vật liệu không chứa VOCs hay phát thải độc hại; ưu tiên các sản phẩm kháng khuẩn, chống nấm mốc – ẩm mốc; sơn gốc nước hoặc các lớp hoàn thiện từ khoáng chất nhằm đảm bảo môi trường sống an toàn cho người sử dụng.

Việc cân nhắc kỹ lưỡng từng yếu tố trên sẽ góp phần xây dựng nên những công trình vừa thân thiện với môi trường vừa đảm bảo sức khỏe cộng đồng một cách lâu dài.

Chuỗi cung ứng “xanh” – Nền tảng cho công trình bền vững

Một công trình chỉ thực sự bền vững khi chuỗi cung ứng vật liệu được kiểm soát chặt chẽ từ khâu xuất phát đến khi hoàn thiện. Trong bối cảnh ngành xây dựng hướng tới mục tiêu zero-carbon và phát triển kinh tế tuần hoàn, việc đảm bảo tính bền vững của vật liệu không chỉ thể hiện ở sản phẩm cuối cùng mà còn nằm ở quy trình kiểm soát đầu vào và sản xuất.

Việc xây dựng một hệ sinh thái vật liệu xanh khép kín mang lại nhiều lợi ích thiết thực như giảm thiểu tác động môi trường và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên thông qua các hoạt động sau:

– Sàng lọc kỹ lưỡng nguyên liệu đầu vào.

– Tối ưu hóa quy trình sản xuất nhằm giảm tiêu hao năng lượng.

– Hạn chế phát thải carbon cũng như rác thải công nghiệp.

– Tối ưu hóa vận chuyển, giảm lãng phí và hạn chế tác động xấu đến môi trường.

Bên cạnh đó, một chuỗi cung ứng minh bạch với việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như LEED, WELL, EDGE… sẽ góp phần đảm bảo tính toàn vẹn cho vật liệu sử dụng trong công trình.

Lựa chọn vật liệu nào cho thiết kế kiến trúc bền vững 2026?

Để xây dựng một công trình bền vững, không chỉ đòi hỏi sử dụng các vật liệu “xanh” mà còn cần thiết lập một hệ sinh thái vật liệu đồng bộ, trong đó mỗi thành phần đóng vai trò như một “viên gạch” tạo nên nền tảng vững chắc cho toàn bộ thiết kế. Dưới đây là các nhóm vật liệu tiêu biểu đã và sẽ tiếp tục được ứng dụng rộng rãi:

1. Kết hợp xi măng và sơn không độc hại

Năm 2026 không đặt mục tiêu loại bỏ hoàn toàn xi măng mà tập trung vào việc tối ưu hóa công thức và quy trình sản xuất nhằm giảm phát thải, đồng thời vẫn đảm bảo độ bền kết cấu của công trình. Bên cạnh đó, cần ưu tiên lựa chọn các loại sơn không độc hại, có hàm lượng VOC rất thấp trong ngưỡng an toàn hoặc bằng 0, không chứa các chất nguy hại như formaldehyde, kim loại nặng hay dung môi độc hại. Việc này góp phần hạn chế ô nhiễm không khí trong nhà và bảo vệ sức khỏe cho người sử dụng.

2. Ưu tiên vật liệu xanh, dễ dàng tái chế

Trong bối cảnh tài nguyên nguyên sinh ngày càng trở nên khan hiếm, việc sử dụng các vật liệu tái chế và tái tạo nhanh đang ngày càng được ưu tiên trong các dự án quy mô vừa và lớn, đặc biệt tại các khu vực đô thị cũng như công trình du lịch – nghỉ dưỡng. Những nhóm vật liệu này không chỉ góp phần giảm khai thác tài nguyên thiên nhiên mà còn hỗ trợ tích cực vào việc giảm phát thải carbon, hướng tới một vòng đời tuần hoàn bền vững cho công trình xây dựng.

Các vật liệu tái tạo nhanh như tre nứa nổi bật nhờ khả năng sinh trưởng vượt trội cùng hiệu quả hấp thụ CO2 cao. So với gỗ tự nhiên, tre có chu kỳ khai thác ngắn hơn, không đòi hỏi phải chặt phá rừng lâu năm mà vẫn đảm bảo cường độ chịu lực tốt và đa dạng ứng dụng trong kết cấu xây dựng.

Bên cạnh đó, những vật liệu tái chế như gỗ tái chế, kim loại, kính hay composite sinh học cũng dần khẳng định vị thế trong lĩnh vực vật liệu bền vững nhờ tận dụng hiệu quả phế thải từ công nghiệp và xây dựng. Việc sử dụng những loại vật liệu này giúp tiết kiệm năng lượng sản xuất và hạn chế phát thải khí nhà kính. Đặc biệt, khi được xử lý bằng công nghệ hiện đại, các loại vật liệu này vẫn đảm bảo độ bền chắc cần thiết cho công trình; đồng thời đáp ứng yêu cầu về an toàn sức khỏe cũng như tính thẩm mỹ của kiến trúc đương đại.

3. Kính tiết kiệm năng lượng Low-E và Solar Control

Kính Low-E được thiết kế với mục đích giảm thiểu thất thoát nhiệt ra môi trường bên ngoài nhờ lớp phủ đặc biệt có hệ số phát xạ thấp. Đặc biệt, kính Low-E của Viglacera sở hữu hệ số phát xạ Ɛ ≤ 0.04, cho phép phản xạ tới 99% tia hồng ngoại, góp phần nâng cao hiệu quả cách nhiệt cho công trình. Bên cạnh đó, kính Solar Control giúp hạn chế hấp thụ nhiệt từ ánh sáng mặt trời mà vẫn đảm bảo nguồn sáng tự nhiên và yếu tố thẩm mỹ cho không gian sử dụng. Với sự đa dạng về chủng loại và màu sắc, kính Solar Control là lựa chọn lý tưởng dành cho các tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại cũng như các công trình dân dụng hiện đại.

4. Bê tông khí chưng áp – vật liệu nhẹ, an toàn, hiệu suất cao

Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng và yêu cầu giảm tải kết cấu ngày càng cao, bê tông khí chưng áp đã và đang được đánh giá là vật liệu chiến lược cho các công trình cao tầng cũng như tổ hợp đa chức năng. Loại vật liệu này sở hữu nhiều ưu điểm nổi bật như khả năng cách âm, chịu nhiệt tốt, chống cháy hiệu quả với giới hạn chịu lửa EL lên tới 240 phút, độ co ngót khô nhỏ hơn 0,2 mm/m. Nhờ đó, bê tông khí chưng áp có thể ứng dụng linh hoạt trong các hạng mục tường ngăn căn hộ, tường ngăn phòng nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho công trình—đặc biệt là đối với các dự án đô thị hiện đại. Tiêu biểu có thể kể đến một số dự án lớn đã sử dụng bê tông khí chưng áp như Khách sạn Hyatt Quảng Ninh, Tòa tháp Luxury Quy Nhơn, Khách sạn Marriott Đà Nẵng, Flamingo Cát Bà, Dolce Penisola Quảng Bình hay Tổ hợp nghỉ dưỡng Wyndham Thanh Thuỷ với sản phẩm bê tông khí Viglacera.

5. Gạch công nghệ cao – Vật liệu hoàn thiện bền vững

Trong bối cảnh kiến trúc bền vững ngày càng được quan tâm, việc lựa chọn các vật liệu công nghệ cao như gạch porcelain thay thế cho các vật liệu tự nhiên như đá, gỗ là một bước tiến đáng ghi nhận. Những vật liệu truyền thống này vốn đòi hỏi khai thác tài nguyên lớn và khó tái tạo, trong khi đó, gạch porcelain với quy trình sản xuất kiểm soát nghiêm ngặt, vòng đời sử dụng dài lâu, không phát thải độc hại và dễ dàng tái chế đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của một vật liệu hoàn thiện bền vững.

Gạch porcelain không chỉ đơn thuần là sản phẩm ốp lát mà còn đóng vai trò nền tảng để phát triển đa dạng dòng sản phẩm hoàn thiện cao cấp như: gạch vân đá, vân gỗ, khổ lớn, ngoài trời hay đá nung kết. Nhờ vào độ bền vượt trội cùng tính an toàn cho sức khỏe và thân thiện với môi trường, porcelain đang dần trở thành lựa chọn chủ đạo trong kiến trúc hiện đại cũng như các công trình hướng đến tiêu chuẩn xanh – bền vững.

Đặc biệt hơn nữa, quá trình sản xuất porcelain sử dụng nguồn khoáng chất tinh luyện gồm đất sét tinh khiết, kaolin, feldspar và thạch anh; được nung ở nhiệt độ rất cao giúp tạo nên cấu trúc đặc biệt có độ bền cơ học lớn cùng khả năng hút nước cực thấp. Điều này mang lại ưu điểm nổi bật về khả năng chịu lực tốt hơn hẳn so với các loại gạch thông thường; đồng thời đảm bảo chống thấm nước hiệu quả cũng như hạn chế tối đa rêu mốc.

Các ứng dụng thực tiễn từ vật liệu porcelain trong lĩnh vực hoàn thiện bao gồm:

– Gạch ốp lát porcelain: Sở hữu khả năng chịu lực tốt vượt trội cùng tính ổn định trước khí hậu nhiệt đới nóng ẩm của Việt Nam; tuổi thọ dài giúp giảm nhu cầu thay thế thường xuyên cũng như hạn chế phát sinh khí thải trong suốt vòng đời sử dụng. Đặc biệt an toàn cho sức khỏe nhờ không phát tán hợp chất hữu cơ bay hơi (VOC).

– Gạch vân gỗ: Tái hiện chân thực vẻ đẹp của những đường nét và màu sắc tự nhiên của gỗ nhưng khắc phục triệt để nhược điểm cong vênh hay mối mọt; góp phần giảm thiểu khai thác tài nguyên rừng quý giá.

– Gạch mô phỏng đá tự nhiên: Mang lại hiệu ứng thị giác sống động tương tự marble hoặc granite phù hợp yêu cầu mỹ thuật cao cấp; đồng thời đảm bảo sự ổn định lâu dài ngay cả khi lắp đặt ngoài trời.

– Tấm porcelain khổ lớn: Áp dụng công nghệ Sacmi Continua+ tiên tiến tạo nên mặt phẳng liền mạch sang trọng – chống cháy nổ hiệu quả – dễ vệ sinh bảo dưỡng – kéo dài tuổi thọ công trình.

– Đá nung kết VOC-free: Sản xuất gần như không chứa hóa chất độc hại với mặt phẳng tuyệt đối cùng khả năng chịu nhiệt tốt và chống bám bẩn tối ưu. Đây chính là giải pháp xanh lý tưởng ngay từ quy trình sản xuất nhờ tiết kiệm đáng kể nguồn năng lượng tiêu hao.

Nhìn chung có thể thấy rằng sự ra đời và ứng dụng rộng rãi của vật liệu công nghệ cao nói chung cũng như dòng sản phẩm từ porcelain nói riêng đã góp phần tích cực thúc đẩy xu hướng xây dựng xanh tại Việt Nam hiện nay.

6. Chọn lựa thiết bị vệ sinh đồng bộ hoàn thiện cho phòng tắm

​

Trong xu hướng thiết kế vật liệu bền vững lấy con người làm trung tâm, việc lựa chọn hệ thống thiết bị vệ sinh đồng bộ không chỉ dừng lại ở yếu tố thẩm mỹ mà còn đặt trọng tâm vào sức khỏe và hiệu quả sử dụng lâu dài. Đây là những giải pháp tối ưu, góp phần hoàn thiện không gian phòng tắm tiện nghi, hiện đại và thân thiện với môi trường.

Các hệ thống thiết bị vệ sinh, lavabo sử dụng sứ kháng khuẩn cùng công nghệ xả tiết kiệm nước được tích hợp hàng loạt tính năng hiện đại và an toàn như nắp bàn cầu tự động đóng mở, bảng điều khiển tiện lợi, xả tự động cũng như hệ thống vòi xả không chạm giúp hạn chế lây nhiễm chéo. Những cải tiến này mang đến sự thoải mái cho người dùng đồng thời đề cao yếu tố sức khỏe và phát triển bền vững môi trường.

Hệ thống sen – vòi ứng dụng công nghệ phủ PVD mang lại trải nghiệm tiện nghi, an toàn: khả năng chống ăn mòn vượt trội gấp 5-10 lần so với mạ truyền thống; chống rỉ sét và bám cặn canxi; đảm bảo an toàn cho sức khỏe người dùng cũng như thân thiện với môi trường.

Bên cạnh đó, các tính năng hiện đại chú trọng đến sự an toàn của người dùng như chế độ tự động ngắt điện/nước, khóa nhiệt độ thông minh, tay sen massage đa chế độ hay đầu vòi cảm ứng đều là những yếu tố hướng tới một thiết kế phòng tắm an toàn và bền vững.

Xu hướng thiết kế vật liệu bền vững không chỉ phản ánh nhu cầu giảm thiểu tác động lên môi trường mà còn thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong ngành xây dựng – kiến trúc. Điều này góp phần định hình nên một hệ sinh thái vật liệu đồng bộ: an toàn cho sức khỏe con người, tiết kiệm năng lượng tiêu thụ; có vòng đời dài hạn và khả năng tái chế cao. Thông qua việc lựa chọn cũng như kết hợp các loại vật liệu thông minh này, các kiến trúc sư – nhà thiết kế – chủ đầu tư đang chung tay xây dựng một tương lai hài hòa giữa con người – công nghệ – thiên nhiên.

Có thể bạn quan tâm: V HOUSE – Cải tạo nhà ở theo hướng hiện đại

Chọn AKITEK – Đơn vị cải tạo nhà, cải tạo nội thất uy tín tại Thành phố Hồ Chí Minh

AKITEK là thương hiệu chuyên sâu trong lĩnh vực cải tạo nhà ở và cải tạo nội thất, mang đến giải pháp tối ưu cho những không gian xuống cấp hoặc chưa phù hợp với nhu cầu sử dụng. Với đội ngũ kiến trúc sư và kỹ thuật giàu kinh nghiệm, AKITEK cam kết tạo ra những không gian sống thẩm mỹ – tiện nghi – bền vững. Chúng tôi luôn đặt khách hàng làm trọng tâm, đảm bảo từng dự án cải tạo đều được thiết kế và thi công trọn gói, đúng tiến độ, chi phí minh bạch và chất lượng vượt mong đợi.

Địa chỉ: 63/20 Lê Lai, Phường 3, Quận Gò Vấp, TP.HCM
Điện thoại: 0587878388
Email: akitek.vn@gmail.com
Website: akitek.vn
Akitek.vn là đơn vị hàng đầu chuyên tư vấn thiết kế kiến trúc, kết cấu MEP và thi công nội thất, thiết kế thi công các công trình biệt thự, nhà phố, căn hộ, chung cư và đặc biệt thiết kế trang trí văn phòng, showroom, nhà hàng, khách sạn…

Nguồn: Sưu tầm Internet